Chào mừng quý vị đến với website của ...

Quý vị chưa đăng nhập hoặc chưa đăng ký làm thành viên, vì vậy chưa thể tải được các tài liệu của Thư viện về máy tính của mình.
Nếu chưa đăng ký, hãy nhấn vào chữ ĐK thành viên ở phía bên trái, hoặc xem phim hướng dẫn tại đây
Nếu đã đăng ký rồi, quý vị có thể đăng nhập ở ngay phía bên trái.
Gốc > Thiết bị dạy học > Thiết bị khác >

Giúp Giáo viên tự làm đồ dùng dạy học Vật lý THCS

Bài viết của cô Vũ Hồng Anh - Ủy viên Ban chấp hành Hội giảng dạy Vật lý Việt Nam.

dsc02446_500

Thí nghiệm đóng góp một vai trò rất quan trọng trong quá trình giảng dạy bộ môn Vật lí. Tuy nhiên, trong thực tế, việc tiến hành thí nghiệm trong các giờ dạy còn gặp nhiều khó khăn. Một trong những nguyên nhân chính là trang thiết bị không đồng bộ, để lâu ngày nên đã xuống cấp, hỏng hóc nhiều không tiện sử dụng. Để khắc phục khó khăn này tôi đã làm sơ đồ mạch điện (*) để phục vụ cho công tác giảng dạy tốt hơn.

1.      Tác dụng của Sơ đồ mạch điện

Sơ đồ mạch điện mà GV tự làm có thể  giúp  HS hiểu rõ hơn kết quả thí nghiệm về Định luật Ôm – Vật lí lớp 9. Với sự giúp đỡ của GV và đồ dùng dạy học, HS có thể :

- Khảo sát sự phụ thuộc của cường độ dòng điện vào hiệu điện thế giữa hai đầu dây dẫn.

- Thực hành xác định điện trở của dây dẫn bằng Ampe kế và Vôn kế.

- Xây dựng được công thức tính điện trở tương đương của đoạn mạch:

+ Trong mạch có hai điện trở mắc nối tiếp R1+R2 = R và hệ thức  .

+ Trong mạch mắc song song và hệ thức  .

- Giải các bài tập Định luật Ôm trong đoạn mạch mắc nối tiếp, song song.

2. Dụng cụ: Bảng đi dây; các điện trở có các chỉ số khác nhau; một số bóng đèn; một số ampe kế và vôn kế (có sẵn trong phòng thí nghiệm); một số dây dẫn. Việc lắp ghép sơ đồ đơn giản và dễ dàng, GV có thể linh hoạt thay đổi vị trí các thiết bị trong sơ đồ sao cho phù hợp với từng bài học cụ thể.

3. Sử dụng

Ở Vật lí lớp 9, với các bài trong chương I-Điện học của Vật lí lớp 9, GV có thể sử dụng bảng điện và các linh kiện để làm các thí nghiệm chứng minh, kết hợp với cả máy chiếu prozerto cho HS cả lớp cùng quan sát như ở các bài:Bài 1- Sự phụ thuộc của cường độ dòng điện vào hiệu điện thế giữa hai đầu dây dẫn; Bài 2- Điện trở của dây dẫn - Định luật Ôm; Bài 3-Thực hành xác định điện trở của dây dẫn bằng Ampe kế và Vôn kế; Bài 4- Đoạn mạch mắc nối tiếp; Bài 5- Đoạn mạch mắc song song.Bài 7- Sự phụ thuộc của điện trở vào chiều dài; Bài 9- Sự phụ thuộc của điện trở vào tiết diện của dây dẫn; Bài 8- Sự phụ thuộc của điện trở vào bản chất của chất làm nên dây dẫn; Bài 11- Bài tập vận dụng định luật Ôm và công thức tính điện trở của dây dẫn; Bài 12 - Công suất điện; Bài 15-Thực hành xác định công suất của các dụng cụ điện; Công nghệ 9- Lắp ráp mạch điện trong nhà.

            Ở môn Vật lí lớp 7, GV có thể sử dụng ở: Bài 21- Sơ đồ mạch điện – Chiều dòng điện; Bài 24- Cường độ dòng điện; Bài 25- Hiệu điện thế;Bài 26 -Thực hành: Đo cường độ dòng điện và hiệu điện thế trong đoạn mạch mắc nối tiếp;Bài 27- Thực hành: Đo cường độ dòng điện và hiệu điện thế trong đoạn mạch mắc song song.

Với bảng  sơ đồ mạch điện như đã trình bày ở trên, ta có thể thấy:

  • Ưu điểm:

- Với tiết dạy có 45 phút, làm thí nghiệm chỉ được chừng 12-13 phút thì việc lắp ráp các thí nghiệm như bộ thí nghiệm đã được trang bị trong phòng thí nghiệm khó thực hiện vì không đồng bộ, cồng kềnh, không đủ thời gian thực hiện ...trong khi đó bảng điện như trên sử dụng dễ và nhanh chóng, kết quả thu được chính xác.

- Dạy được nhiều bài trong một khối lớp, nhiều khối lớp trong chương trình Điện học của môn Vật lí khối THCS.

- Có thể sử dụng kết hợp với các trang thiết bị sẵn có trong phòng thí nghiệm, chi phí thấp.

- Có thể làm đại trà, sử dụng cho HS hoạt động nhóm, phát huy tính tích cực của HS.

- Giúp GV thực hiện tiết dạy theo đúng đặc thù của bộ môn.

  •  Nhược điểm:

- Các đồng hồ đo sau một thời gian sử dụng có thể đo sai kết quả. Biến thế - nguồn không chính xác.

-  Những chỗ tiếp xúc, điện trở lâu ngày không sử dụng bị thay đổi thông số do môi trường có thể dẫn đến sai số của phép đo.

            Để khắc phục những lỗi kĩ thuật này, GV thường xuyên kiểm tra, nếu phát hiện sai sót thì cần kịp thời tìm phương án sửa chữa, thay thế để đảm bảo cho thiết bị hoạt động chính xác, phục vụ tốt cho công tác giảng dạy.

Qua thực tế giảng dạy, tôi nhận thấy, việc dùng bảng sơ đồ mạch điện rất hiệu quả GV có thể dùng để làm thí nghiệm chứng minh định luật Ôm, vận dụng định luật Ôm cho các loại đoạn mạch mắc nối tiếp, song song. Cũng có thể cho HS tự tiến hành thí nghiệm, hoạt động nhóm để rút ra kết quả, kết luận. Cách làm này giúp HS bước đầu làm quen với công tác nghiên cứu khoa học, tạo niềm say mê tìm tòi kiến thức mới, hứng thú với môn học. Như vậy, với đồ dùng dạy học thì không nhất thiết phải cầu kì, hiện đại, mà cái chính là hiệu quả sử dụng nó. Đó chính là tiêu chí mà mỗi GV chúng tôi đặt ra khi tham gia làm đồ dùng dạy học.

(*) Sơ đồ mạch điện trên đã được giải nhì Hội thi đồ dùng dạy học tự  làm Quận Hai Bà Trưng và giải C  TP. Hà Nội năm 2012.

Vũ Hồng Anh

Trường THCS Vĩnh Tuy, Hà Nội

(Bài đăng trên tạp chí  SGD&TVTH Tập III-2012-Số 39-Nhà xuất bản Giáo Dục Việt Nam)i

dsc02429_500

Gian triển lãm đồ dùng tự làm của Quận Hai Bà Trưng tham dự thi thành phố.


Nhắn tin cho tác giả
Trương Hoàng Anh @ 17:03 24/01/2013
Số lượt xem: 11544
Số lượt thích: 1 người (nguyễn văn dũng, Dương Bá Thanh Khiết)
 
Gửi ý kiến